05. 08

Đừng để sự hào nhoáng của ngành Logistics lừa dối bạn

Logistics và chuỗi cung ứng: Ngành toàn cầu, nhu cầu nhân sự trầm trọng

Ngành Logistics và Quản trị Chuỗi Cung ứng đang tăng trưởng mạnh trên phạm vi thế giới. Theo ManpowerGroup (2024), có đến 74% doanh nghiệp trong ngành logistics, vận tải và ô tô đang thiếu hụt nhân sự có kỹ năng phù hợp(ManpowerGroup, 2024). 3BL Media (2023) dự báo đến năm 2030, ngành này sẽ cần hơn 78 triệu lao động để vận hành chuỗi cung ứng toàn cầu trị giá 18 nghìn tỷ USD (3BL Media, 2023). Descartes Systems Group (2024) cũng ghi nhận 37% tổ chức thiếu nghiêm trọng lao động, trong khi 58% cho biết điều này ảnh hưởng chất lượng dịch vụ khách hàng (Descartes Systems Group, 2024).

Tại Mỹ, mức lương trung bình cho chuyên gia logistics khoảng 121.150 USD/năm, thuộc nhóm cao nhất với bằng cấp tương đương (Logistics Management, 2024).

Vấn đề thực chất: Đào tạo nhiều, nhưng nhân lực chất lượng vẫn thiếu

Dù có nhu cầu lớn như vậy, nghịch lý đang diễn ra là các doanh nghiệp logistics vẫn liên tục than phiền rằng ứng viên tốt nghiệp không thể làm được việc ngay. Điều này bắt nguồn từ việc ngành logistics vốn mang tính thực hành cao, nhưng lại đang bị giảng dạy như một ngành học thuật thuần túy tại nhiều trường đại học.

Nhiều chương trình hiện nay chỉ dạy lý thuyết, giảng viên thiếu kinh nghiệm thực tế, học viên chưa từng bước chân vào kho bãi, cảng biển hay vận hành hệ thống chuỗi cung ứng thật. Đây chính là điểm đứt gãy lớn nhất giữa đào tạo và thị trường lao động.

Một chương trình logistics hiệu quả cần có những yếu tố nào?

  • Chương trình đào tạo thực hành làm trung tâm, không chỉ giảng dạy lý thuyết.
  • Cơ sở thực hành đạt chuẩn, có mô phỏng môi trường làm việc chuyên nghiệp.
  • Tiếp cận hệ thống cảng, đội tàu, chuỗi vận hành thực tế để học từ kinh nghiệm thực tế.
  • Trang bị hệ thống giả lập chuỗi cung ứng và logistics, giúp học viên hiểu rõ cách vận hành doanh nghiệp thật.
  • Bắt buộc thực tập/kiến tập tại các doanh nghiệp logistics, không chỉ là một môn học lựa chọn.

Rất ít chương trình trên thế giới thực hiện được đầy đủ những tiêu chí này. Điều đó lý giải vì sao dù có nhiều cơ sở đào tạo logistics, chất lượng đầu ra vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng thực tiễn.

Trên thế giới, các trường đào tạo logistics hàng đầu thường xuất thân từ lĩnh vực hàng hải và vận tải, với đầy đủ hệ thống đào tạo thực tế tại cảng biển, tàu, cơ sở vận hành logistics và mô hình giả lập chuyên ngành.

Thụy Sĩ và Hà Lan – Hai trung tâm đào tạo Logistics hàng đầu thế giới

Thụy Sĩ và Hà Lan từ lâu đã được biết đến là những quốc gia có năng lực logistics quốc gia vượt trội, đồng thời cũng là hai trong số những quốc gia dẫn đầu toàn cầu về đào tạo chuyên sâu trong lĩnh vực Logistics và Quản trị Chuỗi Cung ứng.

Theo Chỉ số Hiệu quả Logistics toàn cầu năm 2025 (Logistics Performance Index – LPI), cả Thụy Sĩ và Hà Lan cùng đạt điểm 4.1, nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới. Điều này phản ánh hạ tầng logistics hiện đại, thủ tục hải quan tối ưu và năng lực vận hành chuỗi cung ứng hiệu quả (World Population Review, 2025).

Hệ thống giáo dục tại hai quốc gia này được công nhận rộng rãi với các cơ sở đào tạo chuyên sâu về logistics, quản trị chuỗi cung ứng và vận tải quốc tế, thường xuyên nằm trong top đầu thế giới về chất lượng học thuật và mức độ ứng dụng thực tiễn. Các chương trình tại đây thu hút hàng chục nghìn sinh viên quốc tế mỗi năm, đến từ nhiều quốc gia khác nhau.

Tại Hà Lan, nhiều trung tâm nghiên cứu logistics quy mô quốc gia đã được thành lập, tập trung vào nghiên cứu ứng dụng, cải tiến hạ tầng, tự động hóa chuỗi cung ứng và tích hợp công nghệ AI vào vận hành logistics, góp phần tạo ra mạng lưới học thuật – doanh nghiệp bền vững và hiệu quả.

Bên cạnh đó, cả Thụy Sĩ và Hà Lan đều sở hữu các học viện đào tạo hàng hải và logistics chuyên biệt, có khả năng triển khai mô hình huấn luyện tại cảng, đội tàu thực tế, cùng hệ thống phòng thí nghiệm mô phỏng logistics và chuỗi cung ứng đạt chuẩn quốc tế. Sinh viên được tiếp cận trực tiếp với môi trường vận hành sát với thực tế, từ quản lý kho bãi, vận tải đa phương thức cho đến hệ thống chuỗi lạnh xuyên biên giới.

Chính những điều kiện đào tạo toàn diện, thực hành sâu và kết nối thực tiễn này đã giúp Thụy Sĩ và Hà Lan trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai thực sự nghiêm túc theo đuổi sự nghiệp trong ngành Logistics.

Hơn 1 triệu bông tulip được vận chuyển bằng máy bay charter, duy trì chuỗi lạnh 2–8 °C từ Hà Lan đến Trung Quốc, vẫn giữ nguyên “giọt sương” như vừa hái trên cánh đồng Hà Lan (JD Logistics, 2025).

Gửi đến phụ huynh và học viên – Chọn đúng, ngay từ đầu

Đội ngũ hoạch định chiến lược phát triển chương trình SIMI Swiss trên toàn cầu của chúng tôi khi tiếp cận với quý phụ huynh đã gặp không ít trường hợp học viên chọn ngành theo xu hướng, theo lời đồn “ngành hot”, để rồi vài năm sau phải bỏ lại tất cả vì không thể tiếp tục với một con đường mình chưa từng thật sự hiểu. Logistics là một ngành như thế – hấp dẫn, có vẻ hiện đại, thu nhập tốt, cơ hội quốc tế rộng mở. Nhưng đằng sau vẻ hào nhoáng đó là một ngành nghề đòi hỏi khắt khe, áp lực, và chỉ dành cho những ai thật sự sẵn sàng “làm thật”.

Với các bậc phụ huynh đang định hướng cho con em mình, tôi xin chia sẻ một lời khuyên chân thành: Đừng chọn ngành vì nó được gọi là “xu hướng”, mà hãy tìm hiểu sâu hơn: ngành ấy vận hành ra sao, đòi hỏi điều gì, có phù hợp với năng lực và tính cách của con mình hay không?

Hãy hỏi kỹ:
– Chương trình đào tạo có gắn với thực tiễn không?
– Có phòng lab mô phỏng vận hành chuỗi cung ứng không?
– Có thực tập bắt buộc tại doanh nghiệp không?
– Giảng viên có từng làm trong ngành thật hay không?

Và hãy tự hỏi:
– Con mình có chịu được áp lực không?
– Có khả năng phối hợp nhóm, xử lý tình huống linh hoạt và suy nghĩ hệ thống không?

Nếu câu trả lời là “có” – thì logistics là một lựa chọn tuyệt vời. 

Chúc quý phụ huynh và các em sinh viên có được những định hướng nghề nghiệp thật sự đúng với nhu cầu. Và hãy nhớ rằng, bạn đang định hướng cho tương lai ba năm tới – thời điểm con bạn ra trường – chứ không phải cho hiện tại.

Tài liệu tham khảo
Nguồn: SIMI Swiss